บทความ · คู่มือ

ก่อนเริ่มสร้างบ้านและอาคาร

คู่มือฉบับเข้าใจง่ายสำหรับการทำงานร่วมกับสถาปนิก ตั้งแต่ไอเดียแรกจนถึงวันที่ก่อสร้างแล้วเสร็จ

ปัญหาในงานก่อสร้างส่วนใหญ่เริ่มต้นตั้งแต่ก่อนลงมือสร้าง ไม่ว่าจะเป็นโจทย์ที่ไม่ชัดเจน งบประมาณที่ไม่ได้ตรวจสอบ หรือแบบที่ผู้รับเหมาแต่ละรายตีความต่างกัน กระบวนการออกแบบที่ดีช่วยป้องกันปัญหาเหล่านี้ได้ คู่มือนี้อธิบายว่ากระบวนการทำงานเป็นอย่างไร ท่านควรเตรียมอะไร และต้องตัดสินใจอะไรในแต่ละขั้นตอน

1. สิ่งที่ควรเตรียมก่อนพบสถาปนิก

ท่านไม่จำเป็นต้องมีแบบมาก่อน แต่ควรมีคำตอบที่ชัดเจนสำหรับคำถามต่อไปนี้ เพราะการตัดสินใจในการออกแบบทุกข้อจะต่อยอดจากข้อมูลเหล่านี้

  1. งบประมาณค่าก่อสร้าง ตัวเลขที่เป็นจริงสำหรับตัวอาคาร ซึ่งมีผลต่อขนาด โครงสร้าง และวัสดุมากกว่าปัจจัยอื่น
  2. ประเภทอาคาร เช่น บ้านพักอาศัย วิลล่าให้เช่า โรงแรม หรืออาคารพาณิชย์
  3. รูปแบบการใช้งาน ใครใช้พื้นที่ใด ใช้ช่วงเวลาไหน และพื้นที่ภายในกับภายนอกเชื่อมต่อกันอย่างไร
  4. ข้อมูลที่ดิน โฉนดที่ดิน ขนาดแปลง แผนที่รังวัด (ถ้ามี) และภาพถ่ายที่ดินกับถนนทางเข้า
  5. กลุ่มเป้าหมาย หากเป็นโครงการเพื่อขายหรือให้เช่า ระบุกลุ่มผู้ซื้อหรือผู้เข้าพัก เช่น ช่วงอายุ เพศ และอาชีพ

2. หกขั้นตอนของโครงการ

การออกแบบเริ่มจากการตัดสินใจเรื่องใหญ่ไปสู่รายละเอียด ทุกขั้นตอนจบด้วยการพิจารณาและการเซ็นอนุมัติจากท่านก่อนเริ่มขั้นตอนถัดไป วิธีนี้ช่วยปกป้องท่าน เพราะท่านจะไม่ต้องจ่ายค่าออกแบบรายละเอียดให้กับแนวทางที่ท่านยังไม่ได้เห็นชอบ

ระยะเวลาโดยประมาณ นับจากวันที่ท่านอนุมัติขั้นตอนก่อนหน้า ส่วนการบริหารสัญญาก่อสร้างมีระยะเวลาตามสัญญาก่อสร้าง
01

ขั้นตอนก่อนการออกแบบ (Pre-Design)

15 วัน

สถาปนิกเริ่มจากการรับฟัง เพื่อสรุปร่วมกันถึงงบประมาณ ประเภทอาคาร รูปแบบการใช้งาน และกลุ่มผู้ใช้หรือกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย จากนั้นจึงนำเสนอแนวความคิดในการออกแบบ 3 แนวทางที่แตกต่างกัน เพื่อให้ท่านเลือกทิศทางก่อนเริ่มเขียนแบบจริง

สิ่งที่ท่านตัดสินใจ
เลือกแนวความคิดที่จะพัฒนาต่อ
สิ่งที่ท่านได้รับ
เอกสารแนวความคิดเบื้องต้น และเอกสารแนวความคิดโดยละเอียด
02

ขั้นตอนออกแบบร่าง (Schematic Design)

45 วัน

นำแนวความคิดที่เลือกมาพัฒนาเป็นผังจริง โดยแบ่งเป็น 3 รอบ รอบละประมาณ 15 วัน และให้ท่านพิจารณาทุกรอบ มีการวิเคราะห์ที่ตั้งโครงการและข้อกฎหมาย จำลองรูปทรงอาคารเป็น 3 มิติ และวิศวกรวางแนวทางระบบโครงสร้าง ระบบปรับอากาศ และระบบไฟฟ้า

สิ่งที่ท่านตัดสินใจ
ผังอาคาร รูปทรงอาคาร และสัดส่วนพื้นที่ใช้สอย
สิ่งที่ท่านได้รับ
แบบวิเคราะห์โครงการ ผังบริเวณ ผังพื้น ภาพทัศนียภาพ ตารางพื้นที่ และประมาณราคาค่าก่อสร้างเบื้องต้น
03

ขั้นตอนพัฒนาแบบ (Design Development)

30 วัน

นำแบบร่างที่อนุมัติแล้วมาพัฒนารายละเอียด ประสานงานร่วมกับวิศวกรโครงสร้าง เครื่องกล และไฟฟ้า ขั้นตอนนี้เป็นการเลือกวัสดุ เช่น วัสดุพื้น ผนัง ฝ้าเพดาน สุขภัณฑ์ ดวงโคม ประตู และหน้าต่าง

สิ่งที่ท่านตัดสินใจ
วัสดุและหน้าตาของอาคาร
สิ่งที่ท่านได้รับ
ผังบริเวณ ผังพื้น รูปด้าน รูปตัด และรายการประกอบแบบทั่วไป
04

ขั้นตอนจัดทำแบบก่อสร้าง (Construction Drawings)

60 วัน

จัดทำแบบก่อสร้างครบทุกหมวด ได้แก่ งานสถาปัตยกรรม งานวิศวกรรมโครงสร้าง เครื่องกล ไฟฟ้า และสุขาภิบาล แบบชุดนี้ใช้ยื่นขออนุญาตก่อสร้างอาคารกับหน่วยงานราชการ

สิ่งที่ท่านตัดสินใจ
แบบสุดท้ายสำหรับยื่นขออนุญาต
สิ่งที่ท่านได้รับ
แบบขออนุญาตก่อสร้างครบทุกหมวดงาน
05

ขั้นตอนประกวดราคา (Bidding)

60 วัน

นำแบบขออนุญาตมาจัดทำเป็นเอกสารประกวดราคา เพื่อให้ผู้รับเหมาทุกรายเสนอราคาบนขอบเขตงานเดียวกัน ประกอบด้วยราคาค่าก่อสร้างโดยละเอียด รายการวัสดุ และแบบฟอร์ม BOQ เปล่าให้ผู้รับเหมากรอก

สิ่งที่ท่านตัดสินใจ
เลือกผู้รับเหมาก่อสร้าง
สิ่งที่ท่านได้รับ
แบบประกวดราคา ราคาค่าก่อสร้างโดยละเอียด รายการวัสดุ และแบบฟอร์ม BOQ
06

ขั้นตอนบริหารสัญญาก่อสร้าง (Construction Support)

ตลอดการก่อสร้าง

จัดทำแบบและเอกสารประกอบสัญญาระหว่างท่านกับผู้รับเหมา ระหว่างก่อสร้างสถาปนิกตรวจสอบความถูกต้องของงาน พิจารณาแบบ Shop Drawing ของผู้รับเหมา รายงานความคืบหน้า และรับรองผลงานที่แล้วเสร็จ

สิ่งที่ท่านตัดสินใจ
ประเด็นคำถามและการเปลี่ยนแปลงหน้างาน
สิ่งที่ท่านได้รับ
แบบประกอบสัญญา BOQ รายการประกอบแบบ และรายงานความคืบหน้า

3. ปัจจัยที่กำหนดการออกแบบ

สิ่งที่จำกัดการก่อสร้างบนที่ดินทุกแปลงมีสองเรื่อง คือ สภาพที่ดินและข้อกฎหมาย สถาปนิกจะวิเคราะห์ทั้งสองเรื่องตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบร่าง เพื่อให้แบบที่ท่านชอบเป็นแบบที่สร้างได้จริง

สภาพที่ตั้งโครงการ

  • ทิศทาง แสงแดด และลม
  • สภาพภูมิประเทศและความลาดชัน
  • สภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
  • การเข้าถึง การจราจร และมลภาวะ
  • ต้นไม้และสิ่งปลูกสร้างเดิม
  • มุมมอง พื้นที่ข้างเคียง และสถานที่สำคัญใกล้เคียง
  • การใช้พลังงาน

กฎหมายผังเมืองและอาคาร

  • ประเภทการใช้ประโยชน์ที่ดินตามผังเมือง
  • อัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมต่อที่ดิน (FAR)
  • อัตราส่วนพื้นที่ว่าง (OSR) และพื้นที่ปกคลุมอาคาร
  • พื้นที่สีเขียวที่กำหนด
  • ความสูงอาคารสูงสุด
  • ระยะร่นขั้นต่ำ
  • ข้อจำกัดความลาดชันในการก่อสร้าง

4. บริการที่รวมอยู่ และบริการเพิ่มเติม

บริการออกแบบสถาปัตยกรรมมาตรฐานครอบคลุมงานสถาปัตยกรรมและงานวิศวกรรมหลัก ได้แก่ โครงสร้าง เครื่องกล (ระบบปรับอากาศและระบายอากาศ) ไฟฟ้า และสุขาภิบาล บางโครงการต้องการบริการเพิ่มเติม ซึ่งมักตกลงและคิดค่าบริการแยกต่างหาก จึงควรสอบถามตั้งแต่เริ่มต้น

บริการเพิ่มเติมเมื่อใดที่ท่านอาจต้องการ
งานวิศวกรรมโยธาถนนภายใน ระบบระบายน้ำ และระบบสาธารณูปโภค โดยเฉพาะที่ดินแปลงใหญ่หรือมีความลาดชัน
งานภูมิสถาปัตยกรรมสวน สระว่ายน้ำ และพื้นที่ภายนอกที่ออกแบบให้สอดคล้องกับอาคาร
งานสถาปัตยกรรมภายในงานตกแต่งภายใน เฟอร์นิเจอร์ และวัสดุที่มากกว่ารายการประกอบแบบทั่วไป
การจัดประกวดราคาและประเมินราคาเชิญผู้รับเหมา ส่งเอกสาร และเปรียบเทียบราคาแทนท่าน
การจัดทำสัญญาก่อสร้างจัดทำสัญญาระหว่างท่านกับผู้รับเหมา
การทำบัญชีค่าก่อสร้างโดยละเอียดติดตามค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างอย่างละเอียดตลอดโครงการ

5. ค่าบริการวิชาชีพโดยทั่วไป

ค่าบริการวิชาชีพมักตกลงเป็นยอดรวม แล้วแบ่งชำระเป็นงวด แต่ละงวดถึงกำหนดเมื่อส่งมอบและอนุมัติงานในแต่ละขั้นตอนหรือแต่ละรอบ งวดที่ใหญ่ที่สุดมักเป็นขั้นตอนจัดทำแบบก่อสร้าง ซึ่งเป็นขั้นตอนที่ใช้แรงงานมากที่สุด ควรขอตารางการชำระเงินเป็นลายลักษณ์อักษร และตรวจสอบว่าทุกงวดผูกกับผลงานที่ส่งมอบอย่างชัดเจน

6. ทำไมขั้นตอนประกวดราคาจึงสำคัญ

เมื่อผู้รับเหมาเสนอราคาจากแบบที่ไม่ครบถ้วน แต่ละรายจะตั้งสมมติฐานต่างกัน ราคาจึงเปรียบเทียบกันไม่ได้ และส่วนต่างมักกลับมาเป็นค่าใช้จ่ายเพิ่มในภายหลัง เอกสารประกวดราคาที่สมบูรณ์ช่วยแก้ปัญหานี้ เพราะผู้รับเหมาทุกรายเสนอราคาจากแบบและรายการวัสดุชุดเดียวกัน บนแบบฟอร์ม BOQ เดียวกัน ทำให้ท่านเปรียบเทียบได้ทีละรายการ

← บทความทั้งหมด

กำลังวางแผนรีสอร์ต วิลล่า หรือโรงเรียน?

เล่าให้เราฟังเกี่ยวกับที่ดินและขั้นตอนของโครงการ เราจะตอบกลับภายใน 2 วันทำการ ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ

WhatsApp QR code
WhatsAppสแกนเพื่อเพิ่มเพื่อน
และคุยกับสตูดิโอได้ทันที
WeChat QR code
WeChatสแกนเพื่อเพิ่มเพื่อน
และคุยกับสตูดิโอได้ทันที

กำลังโหลด…